Bir Müzik Kaynağı Olarak Beden Perküsyonu

Pedro Consorte

Mimesis Çeviri / Beden Perküsyonu diğer amaçların yanında bir ses ve müzik kaynağı olarak kullanılabilen bir pratiktir. Hem var olan hem de halen gelişmekte olan teknik çeşitlerine olan ilgi son 10 yılda hayli arttı.

pedroconsorte.wordpress.com, 18 Nisan 2012, Çeviri: Ömer Ongun

saman_dance_by_indonesia

Birçok kültürde, beden perküsyonunun varlığını ses veya müzik kaynağı olarak gözlemleyebiliriz. Her bir alanda, farklı bir stilde gelişme göstermiştir. Onun çeşitlerini ve karmaşıklık seviyelerini analiz ederek, içinde bulunduğu kültürle olan diyaloglarını dahi tanımlayabiliriz.

Genel olarak perküsyon, popüler kültürlerle ilişkilendirilmiştir ve beden perküsyonu da bu yolu izler. Popüler kültür etkinliklerinde, dans ve müzik genelde bir aradadır ve bu ortamlarda birçok beden perküsyonu türünü de bulabiliriz.

Bu makaleyi yazmaya başladığımda, sadece müzikte kullanılan beden perküsyonu tekniklerini sunmaya niyetliydim, ancak örnekleri incelediğimde dansın o kadar çok içinde olduğunu gördüm ki neyin dans neyin müzik olduğunu ayrıştırmanın ne kadar zor olduğunu fark ettim. Sonunda beden perküsyonunu, mutlaka sadece müzik olarak değil, ses ve müzik kaynağı olarak kullanan pratikleri listeledim  ve böylece daha fazla olanağı kapsadım.

Burada sadece beden perküsyonu teknikleri ve perküsif dans stillerini sunmayacağım, sahne sunumları ve performansları hakkında da konuşacağım. Müzik terapisi, grup dinamikleri, müzik eğitimleri ve bedenin çalınarak kullanıldığı diğer alanlara ise hiç girmeyeceğim.

Belli gelenekleri olan teknikleri aradım. Solo sanatçılar ise muhtemelen başka bir yazının konusu olacak. Muhtemelen bu örnekleri bağımsız olarak görmüşsünüzdür, ama onlar arasında ilişkiler kurmak farklı bir bakış sunabilir. Bu sadece bir giriş. Daha yazılayacak çok şey var. Bu sadece bir başlangıç.

Aşağıda benim kişisel tercihlerime göre, uluslararası alanda beden perküsyonu alanındaki en önemli isim ve stiller yer alıyor. Bu yüzeysel bir bakış fakat kökenlerini ve sesleri açıklayıp video örnekleri sunmaya çalıştım. Teknik olarak, beden parçalarını birbirlerine veya zemine vuran teknikleri beden perküsyonu olarak değerlendirdim.

Eğer beden Perküsyonu ile ilgili daha fazla şey okumak ve ne için kullanıldığını öğrenmek isterseniz şu makaleye bakabilirsiniz:

http://bedenmuzigivedans.wordpress.com/2014/04/30/beden-sesleri-beden-perkusyonuna-giris/

BARBATUQUES, sadece topluluğun adı olmakla kalmadı, aynı zamanda kendi tekniğinin de ismi oldu. Topluluğun kurucusu ve yönetmeni Fernando Barbosa (“Barba”) tarafından geliştirilip işleniyor. Teknik, davul setinin seslerinin bedene aktarılmasının araştırılmasıyla başladı ve perküsyondan vokale birçok hassas seviye ve çeşitte beden sesinin incelenmesiyle gelişti.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=0Q4aj_te-dw

HAMBONE (Juba Dance) herhangi bir enstrüman kullanmalarına izin verilmeyen Afrika-Amerikalı köleler tarafından geliştirilmiş ritmik bir dans stilidir. Bazı köleler davul perküsyonu aracılığıyla iletişim kuruyorlardı ve köle tacirleri bunu yasaklayınca köleler kendi bedenlerini kullanmaya başladılar. Bu teknikte göğüs, kalça ve bacaklara hafif vuruşlar ile ayak ve el vuruşları kombine ediliyor.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=YMJeaZtgwng

CLOGGING, Endüstri Devrimi sırasında Birleşik Krallık’ta ortaya çıkan bir dans stilidir. Clog, şehirlerde yaşayan milyonlarca endüstri işçisinin giydikleri ayakkabılara verilen isimdi ve işte bu yüzden bu dans ilk şehirli danslardan biri olarak kabul edilir. Clogging’te temel olarak ayakkabılar birbirine veya zemine vurdurulur. Bu teknik, şarkıların da eşliğinde eğlence amaçlı kullanılırdı ve Amerikan Tap Dansı ve Juba Dansı’nın yaratılmasını etkiledi.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=s1yYM7fKLS0

TAP DANSI (Amerikan tap) ayakkabıların yere vurması sonucu oluşan ritim kalıplarını kullanan bir dans stilidir. Üç dans türünün bir araya gelmesiyle oluşan bir tekniktir: Clogging, İrlanda Step Dansı ve Juba Dansı. Bu stilde, daha fazla oynanan ve daha fazla dans edilen farklı tarzlar vardır. Daha fazla dans edilen stillerin olduğu yaklaşım Broadway tarzı müzikallerdir ve daha fazla oynanan stiller ise jazz’a yakındır (müzik stili). Tap’te, en fazla kullanılan vücut bölgesi ayaklardır ve onu bazen de alkışlar takip eder.

http://www.youtube.com/watch?v=GKPMk5_gStk

GUMBOOT beden perküsyonunu kullanan bir dans stilidir ve kökenleri Güney Afrika’daki altın madenlerine dayanmaktadır. Bu defa beden perküsyonu tekniği, konuşmaları yasak olan işçiler arasında bir iletişim aracı olarak geliştirilmiştir. Başta, ritmik kalıpları kullanarak, lastik çizmelere elleriyle vurarak madenler içerisinde bir iletişim dili geliştirdiler. Daha sonra ise bu pratik madenciler arasında yayılan bir dans stiline dönüştü.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=nqdnv3HlXZ8

STEP 1900’lü yıllarda üniversitelerdeki Afrika-Amerikalı dernek öğrencileri tarafından geliştirilen perküsif  bir dans dizisidir. Bu pratik, ayakları, alkışları ve kelimeleri ritmik bir kombinasyon oluşturmak için kullanır ve  beden perküsyonu evreninde ses ve hareketi birleştirmenin ilginç bir yolu olarak karşımıza çıkar.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Lg06b3VOLMk

STOMP, hareketteki perküsyon üzerine çalışan İngiliz topluluğun ismi olmasının yanında, bir beden perküsyonu türü olarak da değerlendirilebilir. Grup, alışılmadık perküsyon enstrümanları ile birlikte beden perküsyonu olanaklarını da araştırır. Gösteriler, sadece müziğin değil karakter ve hareketin de yer aldığı görsel özellikler barındırır. En fazla kullanılan beden bölümleri ayaklar, eller ve kalçalardır.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=MqFz_jmcYF0

FLAMENKO (dans), Endülüs’te geliştirilmiştir ve İspanya’ya göç eden Romen Çingenelerinden güçlü şekilde etkilenmiştir. Flamenko, müzik, şarkı ve dansın kombinasyonudur. Dans içerisinde, vücuda vuruşlar yer alır ancak ana karakteri alkışı ve ritmik kalıpları olan ayak-pençe vuruşlarını (tap) içerir. Müzikal olarak konuşmak gerekirse, ana vuruşu 12’dir ve batı duyuşunun alışık olmadığı vurgular içerir.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=KLDSN-4iIms

SAMAN (dans) beden perküsyonunu oldukça ince bir biçimde kullanan Endonezya’ya özgü bir dans formudur. Genellikle çok sayıda dansçı tarafından icra edilir, yumuşak alkış ve vuruşlar fazla sayıdaki seyirci için gittikçe yükselir. Dansçılar bu dansı dizlerinin üzerinde icra ederler,ve perküsyon avuç içleri ve el arkaları ile kalça ve göğüslerle yapılır.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=_IedGoWz-6A

ROMANYA DANSI (folk) aslolarak derebeylik döneminde Transilvanya bölgesinde ortaya çıkmış bir danstır. Dans, küçük şehirlerde sosyalleşme etkinliği olarak geliştirildi. Dansçılar daire formunda ya da çiftler şeklinde dans ederler. Müzik enstrümanlarının ve şarkıların eşlik ettiği bu stilde,  en yaygın kullanılan beden perküsyonu çeşitleri parmak şıklatmaları, tepinmeler ve ayaklara, kalçalara vuruşlar ile alkışlardır.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=_hEVObf2Yws

ÇİNGENE DANSI (Macaristan ve Slovakya) Romen Danslarıyla aynı bölgeden gelen, benzer etkileri olan ancak farklı şekilde düzenlenmiş bir danstır. Adımlar oldukça hızlıdır ve ritim kalıpları oldukça karmaşıktır. Vücut sesleri eller, tepinmeler, ayaklara, kalça ve göğüslere vuruşlardan oluşur.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=N2dMk-vMWS8

KATHAK, katha kelimesinden türetilmiş olan bu dans Kuzey Hindistan’a özgüdür. Bu dans türü genellikle ünlü Mahabharata and Purana Raymayana hakkında hikayeler ya da Hindu mitolojilerini anlatır. Dansta hızlı hareketler ve pirüvetler-dönüşler ile statik duruşlar vardır. Dansçılar ayak bileklerine ziller takar, ayaklarıyla yere vurular ve müzisyenler tarafından icra edilen parçalara eşlik eden ritmik kalıplar oluştururlar.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=1ZmCmQjoehw

CATIRA Brezilya’dan bir halk dansıdır ve Brezilya’nın kolonileşme döneminde yerel kültürler ile Avrupa kültürlerinin karışımından oluşmuştur. Sadece erkekler tarafından tepinmeler ve alkışlarla icra edilir.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=4JbGOqMqXAQ

http://bedenmuzigivedans.wordpress.com/2014/04/30/bir-muzik-kaynagi-olarak-beden-perkusyonu/

TÜM YAZARLAR >>

TÜMÜ >>